مصطفى النوراني الاردبيلي

244

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

ولى با اثر خفيف‌تر است . الكالوئيدهاى دانه هر دو گياه مذكور موجب فلج شدن مراكز تنفسى و ضعف فشار خون به علت فلج شدن مراكز عصبى عروق قلب است ، به‌طورى كه موجبات كندى حركات دل فراهم مىشود ولى بر خلاف آكونيت الكالوئيدهاى دانه دو گياه اخير باعث باز شدن مردمك چشم نمىشوند . برگ و گل دو گياه مذكور مخصوصا گياه اخير c . regalis سابقا به‌عنوان مدر ، اشتهاآور و ضد كرم به كار مىرفته است ، هنوز هم ندرتا در بعضى نواحى به همين منظور مورد مصرف قرار مىگيرد از دم‌كرده رقيق برگ و گل آنها سابقا در موارد آب آوردن بيماريهاى مزمن ، كليه و مثانه نقرس و سنگ كليه استفاده مىشده است ، در استعمال خارج از دانه گياهان مذكور به صورت جوشانده يا از گرد آنها به صورت پماد در رفع كچلى جرب و دفع شپش استفاده مىشده است ، به علاوه چنين شهرت دارد كه اگر به طور كامل آن را خرد كرده به صورت ضماد در زير شكم تأثير دهند از حبس البول جلوگيرى به عمل مىآورد و دفع ادرار را تسهيل مىكند . دانه گياهان فوق به علت سستى كه دارند امروزه به مصارف داخلى نمىرسند . « 1 » محل رويش : به حالت خودرو در نواحى غربى ، مخصوصا كرمانشاه مىرويد ، به علاوه به عنوان زينت در بعضى نواحى پرورش مىيابد . * زامور مشخصات : گياهى است كه در بلوچستان با نامهاى محلى ، ايشك ، زامور ، پروت ، پراوات ، پواركى و پرواتكى شناخته مىشود به هندى گجراتى پرواتى گفته مىشود .

--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 35 .